ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ತೊಡಕಾಯಿತೇ ಜನರಲ್ ನರವಣೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ?

ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್  ನರವಣೆಯವರ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, "ಫೋರ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ," ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.  ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಾಸ್ತವಗಳ ನಡುವಿನ ಆಳವಾದ ನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ 2020 ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅದರ ಕೆಲವು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ   ಮುನ್ನಡೆಸಿದವರು  ಜನರಲ್ ನರವಣೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿಡುವ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಮಿತಿಯು ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಡಗಿಸಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಎರಡು ವಿಡಿಯೋಗಳು-

📹 6 Feb 2026  Vid: Sushanth Singh on Gen Naravane’s book interview with Karan Thapar (The Wire)

ಆದೇಶ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಇಬ್ಬಂದಿ ಸ್ಥಿತಿ 

ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ಸ್ಫೋಟಕ ಮಾಹಿತಿಯು  ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2020 ರ ರಾತ್ರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಚೀನಾದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ರೆಚಿನ್ ಲಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಜನರಲ್ ನರವಣೆ  ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಜ್ಞೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದ ನಂತರ, "ನೀವು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಇದು "ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ " ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದಿಂದ ನೀಡಲಾದ  "ಉಚಿತ ಹಸ್ತ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ನರವಣೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು  ಓರ್ವ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಸಂದಿಗ್ಧಕ್ಕೆ ದೂಡುವ ಸಂಗತಿ. ಚೀನಾದಂತಹ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಿಲಿಟರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನರವಣೆ ಅವರ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು -ಗುಂಡು ಹಾರಿಸದೆಯೇ ಗರಿಷ್ಠ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಹದ್ದಿನ  ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು - ಇದು ತಕ್ಷಣದ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕ್ರಮವಾದರೂ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ರಿಸ್ಕ್ ಇದ್ದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು.

ದಿ ಮಿಥ್ ಆಫ್ ದಿ "ಫ್ರೀ ಹ್ಯಾಂಡ್"

ಶತ್ರುದಾಳಿಯನ್ನು   ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ  ಮತ್ತು  ದೃಢವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ  ಬಿಂಬಿಸುವ ಆಡಳಿತ  ಮತ್ತು ಅದರ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕರಣ್ ಥಾಪರ್ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ ದೀಪ್ ರ ವ್ಲಾಗ್ ಎರಡೂ   ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಸ್ತವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಬದಲು, ಸೈನ್ಯವು ಚೈನಾ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರೂಪ್ ವಿಧಿಸಿದ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಇದನ್ನು"ರಾಜಕೀಯ ಅಂಜುಬುರುಕತನ" ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಸರ್ಕಾರವು ಸೇನೆಯ ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಹೋರಾಡಲು ಹೇಳಿ, ಸೇನೆಗೆ  ಅಧಿಕಾರ  ನೀಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 

ನಿಯಂತ್ರಣದ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು

ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಹೆದರುತ್ತಿದೆ? ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ  ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ದಿಟ್ಟ, ದೋಷರಹಿತ ನಾಯಕತ್ವ ಎಂಬ  ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯು  ಕೆಡವುತ್ತದೆ. ಬದಲಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಹಿಂಜರಿಯುವ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ನಿಜವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗಿಂತ "ನಿಯಂತ್ರಣದ ಭ್ರಮೆ"ಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. 

📹 7 Feb 2026 Vid: Who is afraid of General Naravane (Straight Bat with Rajdeep Sardesai)

ರಾಜ್‌ದೀಪ್ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, "ಚರ್ಚೆಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹೃದಯ" ಮತ್ತು ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಪರಿಶೀಲನಾ ಆಯೋಗದಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕೀಳರಿಮೆಯಿಲ್ಲದೇ  ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಿಡಿಎಫ್‌ಗಳ ಪ್ರಸರಣದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜನರಲ್ ನರವಣೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಯತ್ನವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದೀಗ, ಜನರಲ್ ಅವರ ಮೌನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಿಂತ  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರೂಪಣೆ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಬಲ ಆರೋಪವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ-25 : ಫೇಕ್ ನ್ಯೂಸ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಗೊಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ನೆಲೆ

📹 1 Feb 2026 Did You Do A Wikipedia Search Today? Meet The Man Who Founded it! (Kerala Lit Fest)

ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಬರ್ಖಾದತ್  ಅವರು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್ ಅವರೊಡನೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂಭಾಷಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ  ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವೂ ಆಗಿತ್ತು. ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ  ಅವರು ಈ ಸಂವಾದವನ್ನು ಬಹಳ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಸಿದರು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. 

ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೂ  ಆಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತಿತರ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಆಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಸತ್ಯವು  ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ  ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ  ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮತ್ತು "ಕ್ಲಿಕ್‌ಬೈಟ್" ಸಂಸ್ಕೃತಿಯದೇ ರಾಜ್ಯ. ಅದು ವಿಷತ್ವ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.  ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಜಾಲತಾಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರ ಮನೋಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಕಂಟೆಂಟ್ ಅನ್ನೇ ಒದಗಿಸುತ್ತ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇಂದು ವಿಷಯ ತಜ್ಞರಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ತಾಣಗಳ ತೀವ್ರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಸಮೂಹ ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಕೋಶವಾದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ  ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. 

ತನ್ನ  25 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ  ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿರುವುದು ಉಚಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಂವಾದವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಾವು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರುಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನೀಲನಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆಕ್ರೋಶದ ವ್ಯವಹಾರೀಕರಣ 

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ  ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಹು ಆಯಾಮದ ದೃಷ್ಟಿಗಿಂತ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವುದು ಆಲ್ಗಾರಿದಮ್ ನ ಆದ್ಯತೆ  ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ  ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸುದ್ದಿ ಮಳಿಗೆಗಳು ಸಹ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಭಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವರವಾಗಿದೆ. 

ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು 

ನಾವು ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ಯುಗದಿಂದ ' ಜನರೇಟಿವ್ AI ಯುಗ' ಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವಾಗ, ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಸಮುದಾಯದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬದಲು  ಟಾಪ್-ಡೌನ್ ಮಾಡರೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ  ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಗಳು (LLM ಗಳು) ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣ  ತಪ್ಪಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ  ಮಾದರಿಗಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಂತಹ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಹಿತಿಗೆ ಖಚಿತತೆ ಒದಗಿಸಲು ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ನಂಬಿಕೆಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸ

ನಾವು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯೋತ್ತರ ( post - truth )  ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ,  ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಾಯಕರುಗಳಿಗೆ  ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆ, ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್.  ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂದೇಹದಿಂದ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದಾಗ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿಯುವುದೇ ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಯಕರುಗಳ ನಿರಂತರ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ಜನರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಗಾಂಡಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ತಂತ್ರಗಳು

ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಇಕೋ ಚೇಂಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಚಲಿಸಲು, ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ :

ಡಿಜಿಟಲ್  ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ನಿಮ್ಮ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್ ಇತಿಹಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಏನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು  ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ನೀವು ಹುಡುಕಲು ಯೋಚಿಸದಿರುವ ಮಾಹಿತಿ  ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ಆಗಲು ಕುಕೀಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿ ಬಳಸಿ: ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಅರಸುವಾಗ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು  ಮೊದಲಿಗೆ ನೋಡಬೇಕು. ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ದೀರ್ಘ-ರೂಪದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ: ಕಿರು-ರೂಪದ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ದೀರ್ಘ-ರೂಪದ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ-ಓದಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಗಳು( long form journalism ) ಯಾವುದೇ  ವಿಷಯದ  ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. 

ಮಾನವ ಸಹಯೋಗ: ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಸಹೃದಯಿ  ಮತ್ತು ಚಿಂತನಶೀಲ ಸಮುದಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಯಶಸ್ಸು ಖ್ಯಾತಿ ಅಥವಾ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ.   ಸಹಯೋಗದ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು  ಜ್ಞಾನ-ಹಂಚುವುದಕ್ಕೆ  ಸಿದ್ಧರಿರುವ ಜನರನ್ನು  ಅದರ ಯಶಸ್ಸು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವಗಳು | ಮರೆಯದೆ ಉಳಿದ ಕಾರ್ನಾಡರ ಆ ಒಂದು ಸೆಶನ್...

ಈಚೆಗೆ Outlook ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವಗಳ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ನೋಡಿದೆ. 

Are We  Still Reading? How Literature Festivals Are Keeping Books Alive 

ಬರಹದಿಂದ ಮಾತಿನವರೆಗೆ

ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳೋ ಅಥವಾ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಪೇರಿಸಿಟ್ಟ ಟ್ರೋಫಿಗಳೋ ಆಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಿರವಾಗುವಂತೆ ಲಿಟ್ ಫೆಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬರಹಗಾರರನ್ನು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಕಾರರು ಮತ್ತು ಚಿಂತಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಉತ್ಸವಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ  ಓದುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬರುವ  ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಕೇಳುವ ಓದುಗರು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 

ಲೇಖಕರು  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ನೋ-ಹೋಲ್ಡ್ಸ್-ಬ್ಯಾರೆಡ್" ಮೋಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರೂ  ತಮ್ಮ ಅವ್ಯಕ್ತ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ  ತಮ್ಮ  ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ದೊಡ್ಡ-ಹೆಸರಿನ ಲೇಖಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಾಗಲೇ ಹೊಸ, ಕಡಿಮೆ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ದಿನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದನ್ನು  ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವಗಳು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪರೂಪವಾಗಿರುವ ಪ್ರವಚನ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಸೆಷನ್‌ಗಳು ಕಲ್ಪನೆಗಳ "ಸಂಕೋಲೆಯಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಆತುರವಿಲ್ಲದ" ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ AI ನಿಂದ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಿ ವಿಚಾರಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಓದುಗರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನೂ  ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ನಾನು ಇದುವರೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದ Outlook ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ನ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಶೈನಿ ಆಂಟೋನಿ ಅವರೇ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ Bangalore Literature Festival ನ ಒಂದು ಸೆಶನ್ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು 2018 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು.  

ಅದಾಗಲೇ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸೆಶನ್ ಅದು. ಅದೊಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವ. ಆಗಷ್ಟೇ ಗಿರೀಶರ ಕಡೆಯ ನಾಟಕ ' ರಾಕ್ಷಸ ತಂಗಡಿ' ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.  ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಹೇಗೆ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ದಿನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವ ತಾಣ ಆಗಬಲ್ಲದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಸೆಶನ್ ಸಾಕ್ಷಿ . ಇದು ಕಾರ್ನಾಡರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕಡೆಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಸಹ ಆಗಿತ್ತು . ಮುಂದಿನ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ( ಕಾರ್ನಾಡರ ಆತ್ಮಕತೆ ' ಆಡಾಡ್ತ ಆಯುಷ್ಯ' ದ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿದೆ. )  

Crossing to Hampi :  A Dramatic Exploration of the Vijayanagara 

ಪ್ರಬಲ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸರಳೀಕೃತ "ಹಿಂದೂ ವರ್ಸಸ್ ಮುಸ್ಲಿಂ" ಬೈನರಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸ ತಂಗಡಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಆಳವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಕಾರ್ನಾಡ್ ತಾವು ಬಳಸುವ ಹಲವಾರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:

ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಇತಿಹಾಸಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು

ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಸೆವೆಲ್ ಬರೆದ 1900 ರ ಪುಸ್ತಕ A Forgotten Empire ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಗಳ ಮೂಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾಷಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಸೆವೆಲ್ 1565 ರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು - "ಹೃದಯಹೀನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂದೂ ಭದ್ರಕೋಟೆ." ಈ ಬಗೆಯ ನಿರೂಪಣೆ  ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗೇ ಇತ್ತೆಂದು ಕಾರ್ನಾಡ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಸಂಗತತೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸುಲ್ತಾನರು ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ  ಯುದ್ಧ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ಏಕೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು

ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು, ಕಾರ್ನಾಡ್ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಸಮಕಾಲೀನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು: ಅವರು ಫೆರಿಷ್ತ ರಂತಹ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ವಿವರವಾದ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು, ಈ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಆಧುನಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು: ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಿಚರ್ಡ್ ಈಟನ್ ಅವರ ಕೆಲಸದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ರಾಮರಾಯನನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸದೆ, ಸಂಕೀರ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ "ನೆಪೋಲಿಯನ್-ತರಹದ" ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಖರತೆ: ಕಾರ್ನಾಡ್ ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು "ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ" ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದನ್ನು  ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಎರಡನೆಯದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸೆವೆಲ್ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಲೇಬಲ್ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು.

ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಹೈಬ್ರಿಡಿಟಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೊಡುವುದು 

ಕಾರ್ನಾಡರು ವಿಶಾಲವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ "ರಚನೆಗಳಿಂದ" ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅದನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಿಯಾಲಿಟಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೈಬ್ರಿಡಿಟಿ:  ಅಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಸುಲ್ತಾನರು ಇಬ್ಬರೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಮಿಲಿಟರಿ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಥಾನದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಸಂಘರ್ಷವು ಆಂತರಿಕ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ:  ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಮರಾಯನ  ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ. ಆತ  ಒಬ್ಬ ಪ್ರಬಲ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದರೂ  ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಳಿಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಾಜನಲ್ಲ, ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಲ್ತಾನರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಕಟ್ಟುವ ಆಟ . ಆಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು

"ಏಕಶಿಲಾ( monolithic)" ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುವುದು 

ಒಂದೇ "ಏಕಶಿಲಾ" ಸತ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಾರ್ನಾಡ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಕೀರ್ಣ  ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅವರು ಸರಳೀಕೃತ ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಮಿಥ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಇತಿಹಾಸದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾದ ಇತರ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಅವರು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪುರಾಣದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾಟಕಕಾರ ಇತಿಹಾಸಕಾರನಷ್ಟೇ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಾರ್ನಾಡರ ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳಾದ ತಲೆದಂಡ, ತುಘಲಕ್, ಟೀಪೂ ಸುಲ್ತಾನ ಕಂಡ ಕನಸು ಸಹ ಉತ್ತಮ ನಾಟಕಗಳೆಂದು ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿವೆ.

ರಾಮ್ಜೀ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರು ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಂಗಲೋರ್ ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಾರವಾದ A Tale from Talikota : The Battle of Rakkasagi-Tangadagi - 1565 ಎಂಬ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಾರ್ನಾಡ್ ರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸದ ಸುವರ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನವಾದ ಪರಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಷಾದವನ್ನು ತರುವ ಘಟನೆ. ತಮ್ಮ ನಾಟಕದ ಬಗೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ, ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು 1565 ರ ಜನವರಿ 24 ರಂದು ಒಂದೇ ದಿನದಂದು ಪತನವಾಯಿತೆಂದು ಕಾರ್ನಾಡರು ಹೇಳುವಾಗ ಗಾಢ ಆಶ್ಚರ್ಯ ವಿಷಾದಗಳು ಉಂಟಾದವು.

ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ...

ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ರೋಮಿಲಾ ಥಾಪರ್ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು ಸೋಶಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಆಗಿರುವ ನಮಿತ್ ಅರೋರಾ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಗೆ  ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂವಾದವು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ Speaking of History ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.  ಇತಿಹಾಸ ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಭಾರತದ ವರ್ತಮಾನದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸದ ನೆರಳು ಹೇಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವಾದೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ರಾಜಕೀಯದ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಹಲವು ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹಲೇಖಕರು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. 

"ದಿ ವೈರ್" ಮಾಧ್ಯಮದ 'ಬುಕ್ ಶುಕ್'  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕಿ ಸೀಮಾ ಚಿಷ್ಟಿ ಯವರೊಡನೆ Speaking of History ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 

Why is history so controversial in today’s India?

ಇತಿಹಾಸವು  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಏಕೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ

ಇಂದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ನಟರಿಂದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.  ಅವರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲ. ಆದರೆ ವರ್ತಮಾನದ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಒಂದು ಉಪಯುಕ್ತ  ಭೂತಕಾಲದ ನಿರೂಪಣೆ ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. 

ಗತಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು  ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಚಾರಕರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ "ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಾನ"  (ಸಾಕ್ಷಿ, ಕಾರಣ, ತರ್ಕಬದ್ಧ ವಿವರಣೆ) ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಚಾರಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ  ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. 

ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಸುದೀರ್ಘ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇತಿಹಾಸದ ಕೋಮುವಾದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ  IT ಕೋಶಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.  ಸರಳೀಕೃತವಾದ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ನಿರೂಪಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯವನ್ನು ತುಂಬಿದೆ. 

ದುರ್ಬಲ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು STEM ( Science Technology Engineering Mathematics )-ಗೀಳಿನ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವು ಪುರಾಣವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಅಂತಹ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ನಮಿತ್ ಅರೋರಾ ಅವರು  ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಇಂಜಿನಿಯರರೂ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿರುವ  ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು "ಏಕತೆ" ಕುರಿತು ಥಾಪರ್

ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನರಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ  ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿರಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೊಡ್ಡ ಘಟಕಗಳು ಒಡೆಯಬಹುದು  ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಇತಿಹಾಸದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪಾತ್ರ

ಥಾಪರ್ " ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಾನ'' ವನ್ನು  ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆರಿಸುವುದು, ಸಾಬೀತಾದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು (WhatsApp ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಲ್ಲ), ತಾರ್ಕಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು.

ಅರೋರಾ ಉತ್ತಮ “ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರನ್ನು” (ಸಂವಹನಕಾರರು) ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಆದರೆ ಭಾರತವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ನಿಖರತೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳವು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಜನರಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿದೆ, ಹಿಂದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. 

ಸಿನಿಮಾ, ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆ 

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸ ಐತಿಹಾಸಿಕ/ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಸಿನಿಮಾ (ಉದಾ., ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಯುದ್ಧದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಅರೆ-ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾಹಸಗಳು) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ಪುರಾಣ, ಆಯ್ದ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಮತ್ಕಾರವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರಗಳು ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ನಾಟಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಈ ನಿರಂತರ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ತಟಸ್ಥ ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲ.  ಅದು "ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಮನುಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ" ರಾಜಕೀಯ.

ಇರಾನ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

 1979 ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ  ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.  ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ಆಡಳಿತದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಗುರುತುಗಳಾಗಿವೆ. ಅಧಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ಅಪಮೌಲ್ಯೀಕರಣದ ವಿರುದ್ಧ  2025 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳದೆ  ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಕರೆಗಳಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡವು. ಜನವರಿ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಾವುಗಳು 5,000 ಮೀರಿವೆ. ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಲೈವ್ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ

ಟೆಹ್ರಾನ್, ಇಸ್ಫಹಾನ್ ಮತ್ತು ಶಿರಾಜ್‌ನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿವೆ.  US ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಗಗನಕ್ಕೇರುತ್ತಿರುವ ಬೆಲೆಗಳು, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕಡಿತಗಳಿಂದ ಈಗಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ರಿಯಾಲ್ USD ಗೆ 1.4-1.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ತಲುಪಿ, ಇದು ಇರಾನಿನ ಸ್ಟಾಕ್ ಬಜಾರ್ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್ ಖಮೇನಿ ವಿರುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ 12-ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧವು ಇರಾನಿನ ಪರಮಾಣು ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿತು, ಮಿಲಿಟರಿ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭ

ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, 1953 ರ ದಂಗೆಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು ತೈಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮೊಸಾಡೆಗ್ ಅವರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿತು, ಶಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. 1979 ರ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಶಾ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು, 1980-1988 ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ಗೆ US ಬೆಂಬಲದ ನಡುವೆ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಖೊಮೇನಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. 

2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಾರ್ಜಾನ್ ಕಮಾಲೀ ಬರೆದ ' ದಿ ಸ್ಟೇಷನರಿ ಶಾಪ್ ಆಫ್ ಟೆಹರಾನ್ ' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ  1953ರ ಮೊಸಾಡೆಗ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿ ಮತ್ತು ಅಂದೂ ಸಹ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಇರಾನಿಯನ್ನರ ಬಗೆಗೆ  ನಿರೂಪಣೆ ಇದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸ್ಕಾಟ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಬರೆದ ' ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ' ಕೃತಿಯು 1979 ರಲ್ಲಿ ಶಾ ನ ಪದಚ್ಯುತಿಯು ಇರಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು  ದುರಂತಮಯ ತಿರುವಿನ ಘಟನೆಯಾದದ್ದರ ರೋಚಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 

ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 2015ರಲ್ಲಿ  ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ The Joint Comprehensive Plan of Action ( JCPOA ) ಯು ಇರಾನಿನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಅನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ  ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಇರಾನಿನ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ 2018ರಲ್ಲಿ  ಟ್ರಂಪ್‌ JCPOA ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರು. 2020 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಇರಾನಿನ ಜನರಲ್  ಸುಲೇಮಾನಿಯ ಹತ್ಯೆ ನಡೆಯಿತು. ಇರಾನಿನ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದವು.  

ಸಂಭವನೀಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು

ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಇರಾನ್ ಆಡಳಿತವು ಬಲಪ್ರಯೋಗದ  ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ ಅದು  ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.  ಕುರ್ದಿಶ್  ಅಥವಾ ಬಲೂಚ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಗತವಾದ ಹೋರಾಟ  ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಸಂಭವ ಇದೆ. ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕ್ಸಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದರೆ, ಒತ್ತಡದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದರೆ ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ  ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು. IRGC ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಗಳಾದರೆ  ಅಥವಾ U.S. "ಗರಿಷ್ಠ ಒತ್ತಡ" ದ ನಡುವೆ ಚೀನಾ-ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ಬಹುಧ್ರುವೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೆ ಉಲ್ಬಣವು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ "ಇರಾನಿಯನ್ ಪುಟಿನ್" ತರಹದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು.

ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಶಾಂತಿಯು ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ದಮನ, ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವ ಬಾಹ್ಯ ಒತ್ತಡಗಳ ವಿಷಕಾರಿ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು 2025 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದರೂ  ಆದರೆ ಅದು ಅಧಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ, ಕರೆನ್ಸಿ ಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕಡಿತಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ದಮನ

ಆಡಳಿತದ ದಮನಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಗುಂಡಿಕ್ಕುವುದು, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಶೂಟ್ ಮಾಡುವುದು  ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆಗಳು ಹೀಗೆ  5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಕೊಂದವು, ಜೊತೆಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಬಂಧನಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಕೋಪವನ್ನು ಖಮೇನಿ ವಿರೋಧಿ ಘೋಷಣೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದವು. IRGC ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕ್ಲೆರಿಕಲ್ ಗಣ್ಯರು ಜನತೆಯ ಕಲ್ಯಾಣದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ  ಹಿಜ್ಬೊಲ್ಲಾದಂತಹ ಪ್ರಾಕ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಭ್ರಮನಿರಸನವು ಬೆಳೆಯಿತು. ಪಹ್ಲವಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕರೆಗಳು ದೇವಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಒತ್ತಡಗಳು

ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ "ಗರಿಷ್ಠ ಒತ್ತಡ"ದ  ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು 2025 ಇಸ್ರೇಲ್-ಯು.ಎಸ್. ಪರಮಾಣು ಸೈಟ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನದಾಳಿಗಳು ಇರಾನ್ ನ  ದುರ್ಬಲತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದವು. ದಶಕಗಳ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು-1953 ದಂಗೆಯಿಂದ JCPOA ನಿರ್ಗಮನದವರೆಗೆ-ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿವೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಬೆಂಬಲಿತ  ಆಡಳಿತ-ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ. ಆದರೂ  ಅಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಹೋಗಿಲ್ಲ.

ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ

1960 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿಯನ್ನು  ಅವರ ತಂದೆ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಶಾ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 1967 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೌನ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. U.S.ನಲ್ಲಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ರೆಜಾ  ಅವರು 1979 ರ ಕ್ರಾಂತಿಯು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ ನಂತರ 18 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಆಗುವ ಭಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕೆಗೆ  ಓಡಿಹೋದರು. U.S. ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗಳಿಂದ, ಅವರು 1986 ರಲ್ಲಿ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇರಾನಿನ ವಲಸೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು.

"ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ಸ್" ನಿಂದ

ಸ್ಕಾಟ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರ  ಪುಸ್ತಕವು  ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಷಾ ಅವರ ಪತನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ರೆಜಾ ಅವರ ತಂದೆ ಯನ್ನು "ಕಠಿಣ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಆಡುವ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಸಂಪತ್ತಿನ ನಡುವೆ ಷಾ ಅವರ ಬಲ  ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದು, SAVAK ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಹಂಕಾರಗಳು  ಖೊಮೇನಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದು, ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಡವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು  ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದ  ಪರವಾಗಿದ್ದ ರಾಜವಂಶದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಹೊಂದಿಸುವಂತೆ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಓದುವಾಗ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಇರಾನಿಯನ್ನರ ಸಮ್ಮತಿಯಿದೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಟ್ರಂಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾನಿನ ಸಂಭವನೀಯ ಭವಿಷ್ಯ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. 

'ಅಮ್ಮ' ಎಂದರೆ...

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕಿ ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿಯವರ ಬಿಡಿಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹ "ಕದಡಿದ ಕೊಳವು ತಿಳಿಯಾಗಿರಲು..." ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬರಹ "ಅಮ್ಮ ಕಲಿಸಿದ ಫೆಮಿನಿಸಮ್". ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ-  "ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಅಮ್ಮನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಒಮ್ಮೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾ, ಆಗಾಗ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ..." . ತನ್ನ ಸ್ವಂತತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡದೇ  ಬದುಕಿದ ತಮ್ಮ ಅಮ್ಮನ ಕುರಿತು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಲೇಖಕಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಹ  ಅವರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಹಲವಾರು ಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ-ಮಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. 

"ಅಮ್ಮ ಕಲಿಸಿದ ಫೆಮಿನಿಸಂ" ಬರಹ ಓದುವಾಗ ಈಚೆಗೆ ಓದಿದ  ಎರಡು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ  ತಾಯಿ- ಮಗಳ  ಸಂಬಂಧವು  ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ  ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದುದು   ನೆನಪಾಯಿತು. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಬೇಕೆನಿಸಿತು. 

"ಮದರ್ ಮೇರಿ ಕಮ್ಸ್ ಟು ಮಿ"  ಎಂಬುದು ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಅವರ ೨೦೨೫ ರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು 1997 ರ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಈ ಲೇಖಕಿ  ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಮೇರಿ ರಾಯ್ ಅವರಿಬ್ಬರ  ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. 

"ಮೂನ್ ಟೈಗರ್" ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯು ಪೆನೆಲೋಪ್ ಲೈವ್ಲಿ ಅವರ  ೧೯೮೭ ರ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕೃತಿ.  ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರಳಾದ  ಕ್ಲಾಡಿಯಾ ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಅವಳ  ಮಗಳು ಲಿಸಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. 

ಎರಡೂ ಕೃತಿಗಳು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೀವ್ರತೆ, ಪರಸ್ಪರರ ಮುಖಾಮುಖಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಧಾನಗಳು, ಕಡೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಷಾದ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ  ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. 

ಅರುಂಧತಿ  ಅವರು ಮೇರಿಯವರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು "ಎರಡು ಉಗ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳ ಘರ್ಷಣೆ" ಯಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಬಡತನ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೇರಿಯವರು ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸುವ ಆಘಾತ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಅವರು ಮಗಳಾದ ತಮಗೆ ನೀಡುವ  ಹಿಂಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಸಹ "ನೀನು  ಏನನ್ನು  ಬೇಕಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು" ಎಂಬಂತಹ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತಾಯಿ ತಮಗೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಅರುಂಧತಿಯವರು ನೆನೆಯದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. 

ಮೂನ್  ಟೈಗರ್ ನಲ್ಲಿ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ವೃತ್ತಿಯ ಕ್ಲಾಡಿಯಾ ತನ್ನದೇ ಮಗಳು ಲೀಸಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಟಿಯೇ ಅಲ್ಲದ "ಮಂದ ಬುದ್ಧಿಯ  ಮಗು" ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆಯನ್ನು  ಮಗುವಿನ  ಅಜ್ಜಿಯರಿಗೆ ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ  ಆ ಮಗಳು ಜಗವನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮಾತ್ರ ತನ್ನದೇ ಆಗಿರುವಂತೆ  ಮಾಡಲು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಲೀಸಾಳಲ್ಲಿ  ಆಜೀವ ಪರಕೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ. 

ಮೇರಿ ರಾಯ್ ಸಂಪೂರ್ಣ  ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.    ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ  ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವರೆಗೂ ಕೇಸು ನಡೆಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.  ಆದರೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗಳು  ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೂರವೇ  ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. 

ಕ್ಲಾಡಿಯಾ ಯುದ್ಧ ವರದಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ  ತಾಯ್ತನಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ  ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ  ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದು  ಲೀಸಾಳ ಚೈತನ್ಯವನ್ನೇ  ನಂದಿಸುತ್ತದೆ. 

ತಾಯಿಯಿಂದಾದ ಎಲ್ಲ ಗಾಯಗಳ ನೋವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಆರುಂಧತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮೇರಿಯವರ   ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಲ್ಲಿ "ಮದರ್ ಮೇರಿ ಕಮ್ಸ್  ಟು ಮಿ " ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 

ಇನ್ನು " ಮೂನ್ ಟೈಗರ್'  ನಲ್ಲಿ ತಾನು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕ್ಲಾಡಿಯಾಳು ಲೀಸಾಳಲ್ಲಿ  ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ  ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಾದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.  ಎರಡೂ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ವಿಷತ್ವದ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ.   ಮಗಳು ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ  ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವೆರಡೂ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 

ಮೆಸ್ಸಿ ಮೇನಿಯಾ !

ಈಚೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ತಾರೆ ಲಯೊನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ  ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರವಾಸ  ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆ ಇರುವ  ಸ್ಥಿತಿಯ ಮತ್ತು ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗಿರುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೋರುವಂತಿತ್ತು. ಕ್ರೀಡೆ  ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರೀಡಾ ಪಟುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಇರುವುದು ಸಹಜವೇ ಆದರೂ ಬರಿಯ ಅಭಿಮಾನ ಆರಾಧನೆಯಷ್ಟಕ್ಕೇ ಕ್ರೀಡೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಂತೂ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಾರೆಯರ  ಆರಾಧನೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ವ್ಯಾಧಿಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. 

ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದು,  ನನಗೆ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ಅರಿವಿದೆ. ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.  2018ರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರವೂ ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ  ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದು , ಮೆಸ್ಸಿ ಅತ್ತಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ 2022ರಲ್ಲಿ ಅಮೋಘ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ ಕಪ್ ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರೂವಾರಿಯಾದದ್ದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ  ಸಂಗತಿಗಳೇ. ಆದರೂ . . . ಮೆಸ್ಸಿಯ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಉನ್ಮಾದ ಅತಿರೇಕಗಳು ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. 

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಪತ್ರಕರ್ತರೊಬ್ಬರ ಲೇಖನ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು. ESPN ನಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧ್ ಮೆನನ್ ಲೇಖನ- 

Indian football's great irony: Millions for Messi, none for the beautiful game

ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಅಭಿಮಾನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದು ನಿಜವಾದರೂ ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಕ್ರೀಡೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆ ಕೇವಲ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಥವಾ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಯುವಜನರು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದರೆ ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.  ಒಂದೆಡೆ ತಳಮಟ್ಟದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ 120-180 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ವ್ಯಂಗ್ಯ. ಫುಟ್  ಬಾಲ್ ನ ISL  ಲೀಗ್ ( ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ ಬಾಲ್  ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಲೀಗ್) ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಆರಂಭದ ದಿನಾಂಕವೂ ಪೋಷಣೆಯಾಗದೆ  ಸೊರಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇತ್ತ ಮೆಸ್ಸಿಯ 15 ನಿಮಿಷದ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಮುಗಿಬೀಳುವ ಜನ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಹಣ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. 

ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಗಳಲ್ಲೂ ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ. ಎಪ್ಪತ್ತು ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕಗಳ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಾರೆ ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ ನಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಯಿರುವ ಮತ್ತು ಜನಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ ಒರೆಗಿಡುವ ಮಾದರಿ ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕೂಡ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ . ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ನ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ನಿಜ ಜೀವನದ ಹೀರೋ ಈತ. ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲತೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಜನತಂತ್ರ ವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳೊಡನೆಯೂ ಶಾಮೀಲಾಗುವ ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ ಹಿರಿಮೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪ್ರತಿಮ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದ ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋಗುವ ಬೆದರಿಕೆ ಸಹ ಹಾಕಿದ್ದುಂಟು. 

ಸಮಾಜದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕ್ರೀಡಾ ಪಟುಗಳು  ಅದೇ ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕೆಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬೇಕು. ಅಂತಹ ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಗಳು ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಅಂತಹವರು ಮೆಸ್ಸಿಯಂತೆ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಲು ಒಪ್ಪುವುದು ಅನುಮಾನ.